Lịch Âm Là Gì? Tại Sao Người Việt Lại Dùng Lịch Âm?

Mỗi khi chuẩn bị cưới hỏi, động thổ, hay đơn giản là xem ngày giỗ, ngày lễ Tết, người Việt Nam chúng ta luôn phải lật quyển lịch tường ra để xem phần chữ nhỏ (Lịch Âm) bên dưới phần chữ to (Dương lịch).

Vậy Lịch Âm thực chất là gì và tại sao trong thời đại toàn cầu hóa, chúng ta không dùng hẳn một loại Dương lịch cho đồng bộ?

1. Lịch Âm Là Gì?

Dương lịch (Lịch Mặt Trời): Được tính dựa trên thời gian Trái Đất quay một vòng quanh Mặt Trời. Chu kỳ này mất 365,2422 ngày. Dương lịch giúp tính toán chính xác sự thay đổi của 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông.

Lịch Âm (Lịch Mặt Trăng): Được tính dựa trên chu kỳ chuyển động của Mặt Trăng quanh Trái Đất. Từ lúc trăng khuyết, tròn, rồi lại khuyết mất khoảng 29,53 ngày. Do đó, một tháng âm lịch sẽ có 29 ngày (tháng thiếu) hoặc 30 ngày (tháng đủ). Một năm Âm lịch chỉ có khoảng 354 ngày (ngắn hơn Dương lịch 11 ngày).

Lưu ý: Để tránh việc năm Âm lịch bị lùi dần so với các mùa của thời tiết, lịch Âm của Việt Nam và Trung Quốc thực chất là Âm Dương Hợp Lịch. Cứ khoảng 3 năm lại thêm 1 tháng Nhuận để đuổi kịp Dương lịch.

2. Tại Sao Người Việt Vẫn Dùng Lịch Âm?

Dù Dương lịch rất tiện cho giao thương quốc tế, Lịch Âm vẫn có sức sống mãnh liệt tại Việt Nam vì 3 lý do cốt lõi:

Gắn Liền Với Nền Nông Nghiệp Lúa Nước

Tổ tiên chúng ta sống bằng nghề nông, phụ thuộc hoàn toàn vào thủy triều và thời tiết. Lực hấp dẫn của Mặt Trăng tạo ra thủy triều. Nhìn vào Lịch Âm (nhìn con nước), nông dân sẽ biết chính xác lúc nào nước lên để lấy nước vào ruộng, lúc nào nước cạn để bắt cá. Việc gieo mạ, cấy lúa theo 24 tiết khí của lịch âm mang lại độ chính xác cực cao.

Đời Sống Tâm Linh Trọng Tín Ngưỡng

Lịch Âm quy định toàn bộ hệ thống lễ hội truyền thống: Tết Nguyên Đán, Rằm tháng Giêng, Tết Hàn Thực, Lễ Vu Lan, Tết Trung Thu... Việc cúng rằm mùng 1 hàng tháng đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".

Thuật Phong Thủy Và Vận Mệnh

Toàn bộ hệ thống phong thủy phương Đông (Kinh Dịch, Bát Trạch), thuật chiêm tinh (Tử Vi, Tứ Trụ), xem ngày giờ tốt xấu (Hoàng Đạo, Hắc Đạo) đều được xây dựng dựa trên sự tương tác của hệ Can Chi (10 Thiên Can, 12 Địa Chi) trong Lịch Âm. Bạn không thể xem Tử Vi hay chọn ngày động thổ nếu dùng Dương lịch.

Sự tồn tại song song của Dương lịch (cho công việc hiện đại) và Âm lịch (cho văn hóa, tâm linh) chính là nét đẹp độc đáo của văn hóa Việt Nam!